Parite Nedir? Parite Nasıl Hesaplanır?

Parite nedir? Parite nasıl hesaplanır? Döviz işlemi yapacak olan yatırımcıların sıklıkla merak ettiği konuların başında geliyor. Bu nedenle parite ne demek, parite işlemi nasıl yapılır gibi konularda bilgilendirici bir yazı hazırladım.

Parite ne demek diye soracak olursanız, Türkçede karşılığı eşitlik anlamına gelmektedir. Fakat biz bu yazıda paritenin ekonomideki karşılığını açıklayacağız. Finans piyasalarında parite işlemlerini nasıl hesaplayacağınızı, parite çeşitlerini ve döviz parite hesaplama yöntemlerini yazımı okuyarak kolay bir şekilde öğrenebilirsiniz.

Ayrıca yatırımcıların en merak ettiği konulardan birisi olan pariteden nasıl para kazanılır konusu ile alakalı konunun ilerleyen bölümlerinde önemli bilgiler vereceğim. Tüm bunlara ekstra olarak da son yılların en çok işlem gören paritelerini ve bu paritelerin istatistiksel işlem oranlarını bulabileceksiniz.

Hazırsanız, parite nedir sorusunun açıklaması ile konumuza giriş yapalım.

Parite Nedir?

parite hesaplama formülü

Parite nedir diye araştırdığınızda istediğiniz sonuca ulaşamamış olabilirsiniz. Çünkü parite bilimsel birçok alanda kullanılan bir kavramdır. Parite kavramı eşitlik anlamına gelir ve matematik, fizik, tıp ve ekonomi alanlarında oldukça yaygın kullanılır. Fakat ben sizlere parite kavramının finansal piyasalardaki karşılığını açıklayacağım.

Ekonomi alanında parite kavramının karşılığı; bir ülkenin kullandığı para biriminin başka bir ülkenin para birimi karşısındaki değeri anlamına gelmektedir. Pariteleri döviz çiftleri olarak da duymuş olabilirsiniz.

Pariteye yani döviz çiftelerine örnek verecek olursak; USDTRY, EURTRY, EURUSD, GBPUSD gibi para birimlerini gösterebiliriz.

Dikkat ettiyseniz pariteler ifade edilirken ilgili iki para birimlerinin kısaltmaları kullanılıyor. Yani USDTRY paritesinde USD Amerikan dolarının, TRY Türk lirasının kısaltmasıdır. Aslında USDTRY, doların Türk lirası karşısında değerini gösterirken kullanılan bir kısaltmadır.

Döviz çiftlerinin okunuşuna bir bakalım. Örneğin EURTRY yani Euro TL paritesinden örnek verecek olursak İlk kısaltma olan EUR baz döviz, ikinci kısalma olan TRY karşıt döviz olarak ifade edilir. Bu örneği aşağıdaki görselden daha anlaşılır bir şekilde inceleyebilirsiniz.

parite ne demek
5 Ocak 2022 tarihli EUR/TRY alış-satış fiyatları

Örnek ile baz döviz nedir ve karşıt döviz nedir konularını anlattık. Ayrıca finans piyasalarında parite ne demek oluyor açıkladık.

Sıradaki konumuzda sizlere parite çeşitleri hakkında önemli bilgiler vereceğim.

Parite Çeşitleri Nelerdir?

Euro Dolar paritesi, Euro’nun Amerikan Doları’na karşılık gelen değerini gösterir. Euro Dolar paritesinde fiyatın 1,13 olduğunu varsayarsak 1 Euro’nun 1,13 Dolar’a eşit olduğunu söyleriz. En aktif olarak işlem gören döviz çifti, EUR/USD olarak da bilinen ABD doları karşısında Euro’dur.
Küresel olarak birçok farklı döviz çifti vardır ve bunlar alım satımlarının sıklığına ve hacmine göre sınıflandırılır. Gösterge olarak ABD doları kullanıldığında, ona karşı en çok işlem gören para birimleri majör para birimleri olarak bilinir. Başlıca döviz çiftlerinin listesi bunlarla sınırlı olmamak üzere aşağıdakileri içerir:

  • EUR/USD
  • GBP/USD
  • AUD/USD
  • USD/CAD

Her ülkenin kendine ait resmi para birimi bulunmaktadır. Bu nedenle ne kadar resmi para birimi varsa o kadar parite vardır diyebiliriz. Parite sayısındaki fazlalık nedeni ile belli standartlara göre sınıflandırma ihtiyaç duyulmuştur.

Peki bu sınıflandırılma neye göre yapılır?

Tüm pariteler günlük işlem hacimleri vardır. Döviz çiftleri, işlem hacimlerine göre majör pariteler, minör pariteler ve egzotik pariteler olmak üzere üç gruba ayrılmaktadır.

Parite türleri:

  • Majör pariteler
  • Minör pariteler
  • Egzotik pariteler

Şimdi gelin bu üç parite çeşidini tek tek açıklayalım.

Majör Pariteler

parite nedirMajör döviz çiftleri olarak da bilinen pariteler, dünyada en çok işlem gören para birimlerinden oluşmaktadır. Bu para birimlerinin likiditesi yüksek olduğu için bir başka para birimi ile her zaman takas edebilirsiniz.

Majör pariteler ekonomik işlemlerde en yüksek hacme ulaşan para birimleridir. Mesela dünyada en çok takas edilen parite EURUSD’dir.

ABD doları dünyanın en çok işlem gören paritesi olduğu için dolar bazlı pariteler majör pariteler olarak gösterilmektedir.

Majör paritelere birkaç örnek verelim:

  • EURUSD: Euro ve ABD dolarını ifade eder.
  • USDJPY: ABD dolarını Japon Yeni ifade eder.
  • GBPUSD: ABD dolarını Birleşik Krallık sterlini ifade eder ve genellikle sterlin-dolar olarak adlandırılır.
  • USDCHF: ABD dolarını İsviçre Frangı içerir. Dolar İsviçre Frangı olarak anılır.
  • USDCAD: ABD dolarını Kanada dolarına karşı fiyatını gösterir.
  • AUDUSD: ABD dolarını Avustralya dolarını ifade eder.
  • NZDUSD: Yeni Zelanda’nın para birimini ABD doları karşısındaki fiyatını göstermektedir.

Gördüğünüz gibi her majör paritenin baz döviz karşılığı dolardır. Bunun nedeni de dünyanın en rezerv para birimini dolar olmasından kaynaklanmaktadır. Küresel çaptaki tüm ticaretlerin ve anlaşmaların %80’inden fazlası dolar bazlı yapılmaktadır.

Minör Pariteler

Baz dövizi ABD Doları olmayan döviz çiftleri minör parite ya da küçük döviz çiftleri olarak adlandırılmaktadır. Bu döviz çiftlerinde işlem hacmi daha düşük olduğundan makas aralığı da daha yüksektir. Minör pariteler, majör pariteler kadar likit değildir.

Piyasalarda en çok alım satım yapılan minör pariteler, para birimlerinin de majör olduğu döviz çiftleri arasındadır. Minör paritelere örnek olarak EURGBP, GBPJPY ve EURCHF gibi en çok takas gören çiftleri gösterebiliriz.

Egzotik Pariteler

Egzotik pariteler daha çok ekonomik olarak gelişmekte olan ülkelerin para birimlerinden oluşmaktadır. Bu döviz çiftlerinin likiditesi majör ve minör paritelere göre çok yüksek değildir. İşlem hacimleri daha düşük olduğundan spread oranları çok daha geniştir. Yani takas sırasındaki fiyat farkı fazladır. Egzotik paritelere örnek olarak USDTRY, USDSGD gibi pariteleri gösterebiliriz.

Parite Hesaplama Nasıl Yapılır?

Parite nedir, parite ne demek ve parite türleri nelerdir gibi konularda artık bilgi sahibisiniz. Parite hesaplama nasıl yapılır konusuna da detaylı bir şekilde değinmek istiyorum. Parite hesaplama işlemi öyle sanıldığı kadar zor bir işlem değildir. Dört işlem bilen herkes parite hesaplama işlemini kolaylıkla yapabilir.

parite hesaplama nasıl yapılır

Yukarıdaki görselden de anlayacağınız üzere parite değerini bulmak için paritenin baz döviz değerini, paritenin karşıt döviz değerine bölerek bulabilirsiniz.

Parite nasıl yapılır diye bakarken EURUSD paritesini ele alalım. Parite hesaplama yaparken Euro baz döviz olarak alacağız. Yani pay kısmına yazacağız. Doları ise paritenin karşıt döviz değeri olarak alacağız. Yani payda kısmına yazacağız. Çıkan sonuç ise bize parite değerini verecektir.

Bir örnek ile hesaplayalım;

Euro Dolar paritesi 1,21 seviyesinde olsun. Bu da 1 Euro karşılığında 1,21 Dolar alınabileceğini göstermektedir. Burada baz dövizi 1 birim olarak kabul ediyoruz. Bu 1 birim karşılığında ne kadar karşıt döviz alınabileceğini görüyoruz.

Bir işlem açtığınızda baz dövize göre, kar/zarar hesabı yaparken de karşıt dövize göre hesap yapılmaktadır.

Bir örnek ile hesaplayalım;

EURUSD paritesi 1,21 iken 2000 Euro ile alım yapılacağını farz edelim. Peki parite 1,25 olduğunda ne kadar kar elde edeceğinize bakalım.

İlk fiyattan son fiyatı çıkarın: 1,25 – 1,21 = 0,04 bulunur.

2000 Euro yatırım yaptığınız için 2000 x 0,04 = 80 Dolar kar elde edersiniz.

Bu işlemi yapmanın farklı bir yöntemini daha anlatayım.

Başlangıçta 1,21’den 2000 Euro almıştık. Bu da 2420 Dolara tekabül ediyor.

Fiyat yükselip 1,25 olduğunda elimizdeki para 2500 Dolara çıkacaktır.

Yani 2500 – 2420 = 90 dolarlık kar elde etmiş olursunuz.

Parite hesaplama nasıl yapıl artık öğrendiniz. Bu işlem her parite için aynı şekilde yapılmaktadır. Sıradaki konumuz ise pariteyi etkileyen faktörler hakkında önemli bilgiler içeriyor.

Pariteyi Etkileyen Faktörler Nelerdir?

Finans piyasalarındaki dengeyi etkileyen tüm faktörler otomatik olarak pariteleri de etkilemektedir. Gelişmeler neticesinde parite değerleri aşağı ya da yukarı hareketlilik gösterebilmektedir. Buna oynaklık olarak bilinen volatilite denmektedir.

Pariteleri etkileyen faktörler:

  • Ekonomik veriler baz döviz ya da karşıt dövizi etkileyen bir faktördür. Buna ülkenin enflasyonu, ithalat ve ihracat verileri, gayri safi yurtiçi hasıla verilerini örnek gösterebiliriz.
  • Merkez bankasının faiz kararları o ülkenin para birimi değerini doğrudan etkileyen faktördür.
  • Politik gelişmeler parite değerini etkileyen bir diğer önemli faktördür. Ülkeler arasındaki siyasi gerilimler, ambargo uygulamaları, savaşlar ve politika değişiklikleri pariteler üzerinde otomatikman etki yaratmaktadır.

Pariteleri etkileyen faktörler açıkladık. Sıradaki konumuz ise Euro Dolar paritesi neden önemlidir sorusunun cevabını içeriyor.

Euro Dolar Paritesi Neden Önemli?

euro dolar paritesi neden önemli

Euro Dolar paritesi, Euro’nun Amerikan Doları’na karşılık gelen değerini gösterir. Euro Dolar paritesinde fiyatın 1,13 olduğunu varsayarsak  1 Euro’nun 1,13 Dolar’a eşit olduğunu söyleriz.

Dünyada en çok kullanılan para birimi Dolar’dır ve hemen ardından Euro gelmektedir. Küresel çapta baktığımızda en yüksek hacimli işlemler Euro dolar paritesi üzerinden gerçekleşir. Dolar para birimi olarak çok otoriter bir yapıya sahiptir. Amerika’da gerçekleşen küçük bir ekonomik ya da siyasal bir olay dünya dengelerini değiştirmeye yetebilmektedir.

Böyle olunca da dolar bazlı paritelerde dalgalanmalar yaşanabilmektedir. Fakat bundan en az etkilenen para birimi Euro’dur. Bunun en önemli nedeni de bütün Avrupa Birliği Ülkeleri’nin Euro para birimini kullanmalarıdır.

Peki, Euro Dolar Paritesi neden önemli?

Euro ve dolar paritesi ihracat ve ithalat arasındaki durumu gösterdiği için ülkeler açısından önemlidir. Örneğin, Türkiye Euro üzerinden ihracat yapar ve dolar üzerinden de ithalat gerçekleştirir. Euro ve dolar paritesi üzerinden hesaplama gerçekleştirilerek, cari açık ile beraber cari hesap üzerinden işlem sağlanır. Yani aradaki makas aralığının açılması ya da daralması ülkelerin cari hesabına etki eder.

Böylece Euro Dolar parite değişkenlerinin ülke ekonomisi açısında çok büyük önemi vardır. Yani diğer bir deyişle euro dolar parite değişkenler ithalat ve ihracat üzerinden bu para birimlerini kullanması ile ortaya çıkan değişkenliktir.

Euro dolar paritesi neden önemli sorusunu yanıtladık. Şimdi de paritenden nasıl para kazanılır konusunu açıklayalım.

Kriz Döneminde Avantajlı Fırsatlar Sunan Forex Şirketleri Hakkında Bilgi Edinmeniz İçin İlgili Yazımın Linkine Buradan Ulaşabilirsiniz.

Pariteden Nasıl Para Kazanılır?

Pariteden nasıl para kazanılır diyenler için forex piyasasını anlatmakta fayda olacağınız düşünüyorum. Çünkü döviz çiftleri ile verimli işlemler gerçekleştirmek istiyorsanız forex piyasasında bunu yapabilirsiniz.

Forex, takas usulü ile döviz çiftleri ticaretinin yapıldığı bir sermaye piyasasıdır. Peki forexte pariteden nasıl para kazanılır?

Forexte paritenden para kazanama:

  • İlk olarak güvenilir forex şirketlerinden birinde hesap açmalı ve seçtiğiniz hesap türünün minimum teminat tutarını yatırmalısınız.
  • İstediğiniz döviz çiftine, forex şirketinin sunduğu işlem platformu üzerinden yatırım yapabilirsiniz.
  • Forexte çift yönlü işlemler sayesinde hem düşüşten hem de yükselişten para kazanabilirsiniz.
  • Forex piyasasında spreadler genellikle daha düşüktür. Bu sayede işlem maliyetinizi minimize edebilirsiniz.
  • Forex yapısı gereği kaldıraçlı bir piyasadır. Kaldıraçlı işlemler ile daha yüksek hacimli işlemlere girebilirsiniz.
  • Forex haftanın 5 gün 24 saati işlem gören bir piyasadır. İşlem hacmini arttığı zaman dilimlerinde yatırım fırsatlarını değerlendirebilirsiniz.

Pariteden nasıl para kazanılır konusunu forexin yapısını ve işlem koşulları hakkında bilgi vererek açıklamaya çalıştım. Daha detaylı bilgiye forex nedir nasıl oynanır yazımdan ulaşabilirsiniz. sıradaki konumuz son yılların en çok işlem gören pariteleri hakkında önemli bilgiler içerecek.

En Çok İşlem Gören Pariteler Hangileri?

Bugün dünya çapında Forex piyasasını oluşturan 170’den fazla farklı para birimi vardır. ABD Doları, dünyanın en çok işlem gören para birimidir. “Dolar” olarak da bilinen ABD Doları, küresel ticaretin neredeyse %73’ünün bir parçasıdır.

piyasalarda işlem gören pariteler

Son yılların en çok islem gören pariteleri ile ilgili istatistikler:

  •  Euro, işlemlerin %39,7’sine katılarak en çok işlem gören 2. para birimidir.
  • Japon Yeni (JPY), işlemlerin %25.7’sine katılan üçüncü en çok işlem gören para birimidir.
  • İngiliz Sterlini (GBP), işlemlerin %20,7’sine katılan dördüncü en çok işlem gören para birimidir.
  • Avustralya Doları (AUD), işlemlerin 11.48’ine katılan en çok işlem gören beşinci para birimidir.
  • Kanada Doları (CAD), işlemlerin %8,0’ına katılan altıncı en çok işlem gören para birimidir.
  • İsviçre Frangı (CHF), işlemlerin %7,0’sine katılan yedinci en çok işlem gören para birimidir.
  • Yeni Zelanda Doları (NZD), işlemlerin %5.7’sine katılan sekizinci en çok işlem gören para birimidir.

Küresel Forex piyasası işlemlerinin %70’inden fazlası, ana para birimi olarak bilinen yalnızca 7 döviz çiftinde (EUR/USD, USD/JPY, GBP/USD, AUD/USD, USD/CAD, USD/CHF ve NZD/USD) gerçekleşir.

EURUSD Paritesi: ABD Doları (USD), dünyanın en büyük ekonomisinin para birimi ve dünyanın en baskın rezerv para birimidir. Avrupa Birliği Euro (EUR) hakimiyette ikinci sıradadır. Euro dolar paritesi, dünyanın en çok işlem gören döviz çiftidir ve piyasa hareketinin en büyük bölümünü oluşturur.

USDJPY Paritesi: İşlem yapmak için en popüler ikinci çift USD ve Japon Yeni’dir (JPY). USD / JPY de “Ninja” olarak bilinen, herhangi bir zamanda iki ekonomiler arasındaki siyasi durumu yansıtacak eğilimindedir. Bu çift aynı zamanda “gopher” olarak da adlandırılır.

GBPUSD Paritesi: Alım satım yapılacak en popüler pariteler listesinin bir diğer para birimi de İngiliz Sterlini’dir.

AUDUSD Paritesi: Dördüncü en popüler döviz çifti Avustralya Doları (AUS) ve USD’dir. AUD / USD paritesi, dünya çapında genellikle ‘Avustralyalı’ olarak bilinmektedir.

USDCAD Paritesi: USD ve Kanada Doları (CAD), ticaret için en popüler döviz çiftleri listesinin ardından gelir. Bu parite petrol, kereste ve doğal gazdan etkilenir.

USDCHF Paritesi: USD’den İsviçre Frangı’na (CHF) genel olarak “İsviçre” denir.yatırımcılar piyasalar belirsizliğe girdiğinde İsviçre Frangına yönelebilirler. Bunun sebebi İsviçre’nin çok güçlü bir ekonomiye sahip olmasından kaynaklanır.

NZDUSD Paritesi: Ticaret yapılacak 7 majör parite listemizin son döviz çift, Yeni Zelanda Doları ve Amerikan doları paritesidir. Federal Rezerv ve Yeni Zelanda Merkez Bankası’nın para politikasında yapacağı değişiklikler NZD/USD oynaklığına yol açabilir.

Piyasalarda işlem gören pariteler sadece yukarıdakiler ile sınırlı değildir. Her ülkenin kendi para birimi olduğunu düşünürsek birçok parite mevcuttur. Konu içinde bahsi geçen pariteler dünya çapında en çok işlem gören pariteleridir.

Sık Sorulan Sorular

Parite nedir ve parite nasıl hesaplanır konularını detaylı bir şekilde anlattık. Bu bölümde ise parite hakkında en sık araştırılan ve en sık sorulan soruların cevaplarını bulabilirsiniz.

Parite Ne Demek?

Parite, iki ülke parasının birbirleri karşısındaki değeri anlamına gelmektedir. Bir ülkenin para biriminin, diğer bir ülkenin para birimi cinsinden değerinin hesap edilmesine parite denir. Ayrıca paritelere döviz çiftleri de denmektedir.

Parite Hesaplama Formülü Nedir?

Parite hesaplama formülü:

Baz döviz değeri \ Karşıt döviz değeri = Parite değeri

Parite İşlemi Nasıl Yapılır?

EURUSD üzerinden parite işlemi nasıl yapılır anlatalım. Parite hesaplama yaparken Euro baz döviz olarak alacağız. Yani pay kısmına yazacağız. Doları ise paritenin karşıt döviz değeri olarak alacağız. Yani payda kısmına yazacağız. Çıkan sonuç ise bize parite değerini verecektir.

Bu yazımda parite nedir, nasıl hesaplanır konularını tüm detaylarıyla açıklamaya çalıştım. Aklınıza takılan bir soru ya da eklemek istediğiniz bir konu olursa bana aşağıdaki yorumlar kısmından yazabilirsiniz.

Finansal piyasalarda 8 yılı aşkın süredir danışmanlık yapıyorum. 4 yıldır ise bu blogta kendi tecrübelerim ve bilgi birikimimden yola çıkarak piyasalar ve şirketler hakkında incelemeler yazıyorum. Siz de finansal okuryazarlık konusunda kendinizi geliştirmek istiyorsanız yazılarımdan faydalanabilirsiniz.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz